Kolorowe pończochy Dowiedz się więcej

(ur. 15 sierpnia 1920 w Warszawie – zm. 1 kwietnia 1998 w Warszawie). Reżyser uznawany za „mistrza kina dziecięcego”, który jako nikt inny umiał pokazać mroczne i smutne strony dzieciństwa. Wielokrotnie nagradzany w kraju i poza granicami. Stworzył nową szkołę reżyserii dla młodej widowni. Jego twórczość uważana jest dzisiaj za najdoskonalsze osiągnięcie w polskiej historii filmu dziecięcego, ze względu na przekonujące, pogłębione portrety psychologiczne bohaterów, brak infantylizmu i dydaktyki, a także osadzenie realnych problemów młodych ludzi w wyrazistych warunkach społecznych, rodzinnych i osobistych.

Był nie tylko reżyserem, ale też scenarzystą, twórcą filmów dokumentalnych, pedagogiem i prozaikiem. Ukończył Wydział Reżyserii PWSF (1951). Zajmował się także pisaniem nowel i scenariuszy filmowych, słuchowisk radiowych, na łamach prasy kulturalnej publikował rysunki i opowiadania.

Był laureatem kilku nagród specjalnych za swoją twórczość. Nagrody Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży (1972), Złotego Słonia za całokształt twórczości na 2. Festiwalu Filmów Młodzieżowych i Dziecięcych w Warszawie (1997) i innych nagród festiwalowych.

Filmy Nasfetera pokazują najbardziej niebezpieczną stronę małego życia: przemoc, kłamstwo, okrucieństwo. Przeciwstawiają się poglądowi, że dzieciństwo jest najszczęśliwszym okresem w życiu. Otwierają oczy dorosłego widza na dziecięcą samotność spowodowaną przez brak wsparcia od wiecznie zapracowanych rodziców.

Niedoceniany za życia, w Polsce uznany przez dorosłych został dopiero po śmierci.

W 1958 roku zadebiutował nowelowym filmem kinowym „Małe dramaty”. Dwie przejmujące opowieści pokazujące z wielką goryczą prawdę o dzieciństwie w trudnych czasach. Dla komunistów było niedopuszczalnym, narzekanie na „ludową Ojczyznę”, dlatego film „za karę” trafił na półki w magazynie. Do kin wprowadzono go dopiero dwa lata później, równocześnie z „Kolorowymi pończochami”.

Pierwszym pełnym metrażem nie mającym już charakteru nowelowego, był „Mój stary” (1962). W 1970 roku powstał – nagrodzony w Moskwie, Teheranie, Poznaniu i Łagowie – „Abel, twój brat”, dramatyczna historia dwunastolatka niepotrafiącego dostosować się do cwaniactwa i szpanerstwa rządzącej klasą grupy. Film otrzymał Złote Koziołki na FF dla Dzieci i Młodzieży w Poznaniu, nagrodę specjalną na Lubuskim Lecie Filmowym, Srebrny Medal i Nagrodę jury dziecięcego na MFF w Moskwie, Nagrodę Specjalną Jury na MFF dla Dzieci w Teheranie.

Kolejny film „Tego okrutnego, nikczemnego chłopaka” (1972), przyniósł również festiwalowe laury w Moskwie i Łagowie. Wielokrotnie nagradzano „Motyle” (1972), nastrojową opowieść o pierwszym, wakacyjnym uczuciu dwunastolatków otrzymały nagrody w Łagowie. Poznaniu, Teheranie oraz na MFF FEST w Belgradzie. W 1975 powstał jeden z nielicznych filmów Nasfetera kierowany do dorosłego widza, „Moja wojna, moja miłość” (1975) opowiadający o szesnastoletnim chłopaku, który włącza się w walkę z Niemcami podczas kampanii wrześniowej 1939.

W swoim ostatnim filmie, „Królowa pszczół” (1977), reżyser powrócił do problemów fizycznego i emocjonalnego dojrzewania dzieci. Film uhonorowany został trzema nagrodami na OFF dla Dzieci i Młodzieży w Poznaniu.

Pamięć o tym reżyserze powraca powoli. Nasfeterowi poświecono specjalną retrospektywę pod hasłem „Klasycy mniej znani. Janusz Nasfeter. Dramaty małe i duże” podczas 39. Festiwalu Filmowego w Gdyni. Tak uzasadniał jej zorganizowanie ówczesny Dyrektor Artystyczny Festiwalu Michał Oleszczyk: „Kręcenie kina dla dzieci i młodzieży to obecnie niemal osobna gałąź kinematografii światowej, celebrowana takim sekcjami jak choćby berlińskie Generation. Chciałem tą retrospektywą przypomnieć, że mieliśmy w Polsce prawdziwego mistrza tego rodzaju kina: autora filmów przemawiających równie mocno do wszystkich grup wiekowych, których delikatność, mądrość i formalna elegancja stawiają Nasfetera w czołówce światowych twórców, adresujących swoje kino do młodego widza”.